Η Άγνωστη Ναυτική Αρκαδία

Ναυτική Αρκαδία        Σχήμα οξύμωρο, εποχή του παράλογου, απίστευτα κι όμως αληθινά. Από τη μυθολογία μέχρι την σύγχρονη εποχή. Εδώ μπερδεύεται η μυθολογία με την ιστορία. Οι βαλανηφάγοι Αρκάδες διέπρεψαν και στη θάλασσα.  Σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση, ο Ποσειδώνας, ο θεός της θάλασσας, των σεισμών και των αλόγων ανατράφηκε στη Μαντινεία κοντά στη πηγή Άρνη. Αλλά και λατρεύτηκε πολύ στην Αρκαδία ως Ίππιος Ποσειδώνας. Υπήρχαν πολλά ιερά προς τιμήν του, στη Λυκόσουρα, Μαντινεία, Καφυές, Φιγάλεια και αλλού όπως αναφέρει ο Παυσανίας. « Έτσι δε εν Μεθυδρίω Ποσειδώνος τέ Ιππίου ναός ». Μάλιστα ειδέ χάλκινο ανδριάντα του Ιππίου Ποσειδώνα, αφιέρωμα του Οδυσσέα : « Και Ποσειδών χαλκούς έστηκεν επωνυμίαν Ίππιος, αναθείνας δε το άγαλμα του Ποσειδώνος Οδυσσέα έφασαν ».Γιατί ο Οδυσσέας ήταν Αρκαδικής καταγωγής. Υπάρχει μια ειδική περίεργη μαρτυρία ότι γεννήθηκε στις Αλαλκομενές – κοντά στον Αρκαδικό Ορχομενό και παππούς του ήταν ο Αρκείσιος. Ένας άλλος μύθος αναφέρει ότι διετάχθη από το μάντη Τειρεσία, στα γεράματα του να εκτελέσει μια περίεργη περιήγηση με ένα κουπί στον ώμο και κατέληξε στην Αρκαδία. Άλλωστε κοντά στη Μαντινεία υπήρχε και ο τάφος της Πηνελόπης που κατά ένα μύθο είχε γεννήσει και τον Αρκαδικό θεό Πάνα. Ο ιστοριοδίφης Θάνος Βαγενάς στις έρευνες του παρουσιάζει ενδιαφέρουσες απόψεις για τον Αρκαδικό Οδυσσέα που δεν προέρχονται από τοπικισμό.Επίσης ο εξαίρετος ναυτο-ιστορικός Ανδρέας Λαιμός στο βιβλίο του το « Ναυτικό του Γένους των Ελλήνων » γράφει σχετικά με τους Αρκάδες : Αλλά και η Αρκαδία, η κοιτίς των Αρκάδων Πελασγών, οίτινες πολύ προ της εμφανίσεως των Αχαιών εις τον Ελλαδικό χώρο, είχαν αναπτύξει αξιολογότατη ναυτιλιακή δραστηριότητα, φθάσαντες μέχρι των ακτών του Ευξείνου, έδωσε την λαμπροελληνική εκείνη εκστρατεία κατά της Ασίας δι’ εξήκοντα σκαφών υπό την ηγεσία του βασιλέως της Τεγέας Αγαπήνορος.   Ο Αρκαδικός λαός μαζί με τους Μινύες ασχολείτο σε θαλάσσιες επιχειρήσεις όχι κατώτερες από τη θρυλική Αργοναυτική Εκστρατεία. Αρκεί να μνημονευτεί ότι γύρω στο 1400 π.χ αποικίζεται μέρος της Κρήτης και της Κύπρου ακόμα μέχρι και αυτής της Σικελίας, όπως αναφέρει ο καθηγητής Σπ. Μαρινάτος. Ο Αγκαίος, βασιλιάς της Αρκαδίας από την Τεγέα, πήρε μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία κι έγινε κυβερνήτης στην Αργώ, μετά το θάνατο του πρώτου κυβερνήτη Τίφυ.Δεν συνεχίζω την προϊστορική εποχή, αλλά προσπερνώ….την Κλασική και Βυζαντινό-ρωμαϊκή περίοδο για μελλοντική έρευνα. Από την Ενετοκρατία και Τουρκοκρατία περιορίζομαι να αναφέρω το Αρκαδικό αξιοπερίεργο « Κουρσάροι » από την Αρκαδία, κατά τον χαρακτηρισμό του Θάνου Βαγενά. Αρκάδες κουρσάροι όπως ο Πραστιώτης Ανδρέας Τσακώνης, ο Πέτρος Κουνουπιώτης, ο Σιταινιώτης Δημήτρης Καλιοντζής, ο Αργύρης Στεμνιτσιώτης, οι Αγιοπετρίτες αδελφοί Αλεβίζου και άλλοι ακόμα.Όπως αναφέρει ο Ανδρέας Λαιμός, « η θαλασσινή εποποιία των Ελλήνων καταδρομέων της προεπαναστατικής περιόδου αποδεικνύει συν τοις άλλοις και την επίδοσιν και ικανότητα των τότε προγόνων μας εις τα θαλάσσια έργα. Το ότι δε εις τας καταδρομάς αυτάς διεκρίνοντο και ορεσίβιοι πολεμισταί , οίτινες από Αετοί των βουνών ευκόλως μετεβάλλοντο εις ατρομήτους κουρσάρους, προσαρμοζόμενοι εντός ελαχίστου χρονικού διαστήματος εις τας συνθήκας του ναυτικού επαγγέλματος, αποδεικνύει ότι η ναυτοσύνη ενυπάρχει ως γονίδιον εις το κύτταρο της φυλής μας ».  Σήμερα στο ναυτιλιακό στερέωμα δίνουν τη μάχη και οι Αρκάδες εφοπλιστές που τιμούν τη Ναυτική Αρκαδία με μια εκατοντάδα περίπου εμπορικών πλοίων και μαζί τους βαλανηφάγοι ορεσίβιοι Αρκάδες, που κατέβηκαν από τα βουνά για να γευτούν την αρμύρα της θάλασσας, μια που η θάλασσα δεν μπορεί να πάει στα βουνά….. Νίκος Κωστάρας   Αρχιπλοίαρχος Εμπορικού Ναυτικού *από το Περιοδικό ΥΦΟΣ -  Αφιέρωμα στον κάπτεν Νικόλα Κωστάρα,

Ο Σταυρός του Νότου Ποίηση:ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ (ολόκληρο το άλμπουμ) 1979 -

Εις μνήμη του καπετάν Νικόλα.... που του άρεσε και το σιγοτραγουδούσε....
και να σου πούμε και τα νέα καπετάνιε...
εκείνος ο νεαρός που θέλησε να ακολουθήσει
τα χνάρια σου στις θάλασσες... και με την φροντίδα την δική σου
τον βοήθησες να μπαρκάρει για ταξίδια μακρινά.....
μ' ένα καλό καπετάνιο στο τιμόνι ...

είναι ευχαριστημένος έλεγε
τις προάλλες στην μάνα του.....
και ταξιδεύει τούτες τις μέρες στη Νέα Ζηλανδία και Αυστραλία
που άλλοτε πήγαινες και εσύ σιτάρι και άλλα φορτία μέσα
από θαλασσοταραχές το έβγαζες σώο το φορτίο αλλά και τους ανθρώπους
που είχες σ' εκείνα τα μεγάλα καράβια....




ΘΑΝΟΥ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΥ
Ο Σταυρός του Νότου
Ποίηση:ΝΙΚΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ
1979
Τραγουδούν:
Γιάννης Κούτρας
Αιμιλία Σαρρή
Βασίλης Παπακωνσταντίνου


1.KURO SIWO - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 0:00
2. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 2:28
3. ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ - ΑΙΜΙΛΙΑ ΣΑΡΡΗ 5:24
4. ENA ΜΑΧΑΙΡΙ - ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 10:15
5. ΓΥΝΑΙΚΑ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 14:24
6. ΕΝΑΣ ΝΕΓΡΟΣ ΘΕΡΜΑΣΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΖΙΜΠΟΥΤΙ - ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 20:37
7. FEDERICO GARCIA LORCA - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 25:52
8. ΑΡΜΙΔΑ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 29:10
9. CAMBAY'S WATER - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 30:54
10. ΕΣΜΕΡΑΛΔΑ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 34:55
11. ΠΙΚΡΙΑ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ 37:40

Ἐξώφυλλο: Ἀλέκος Φασιανός Ὀκτώβριος 1979

Η εφημερίδα "Η Βυτίνα" έγραψε για το Αφιέρωμα που έκανε το περιοδικό "ΥΦΟΣ" για το συγγραφικό έργο του Γορτύνιου λογοτέχνη Νίκου Κώστάρα

"Αρκαδικό Βήμα" "Μνήμης εγκώμιον του καπετάν Νικόλα Κωστάρα"

Δείτε και στο ιστολόγιο της εφημερίδας:

www.arkadiko.blogspot.gr

Μνήμης εγκώμιον του καπετάν Νικόλα Κωστάρα

 

Από τον Βασίλειο Κων/ντή Σχίζα

 στο 40ήμερο μνημόσυνο του καπετάνιου (στις 16/02/2014)

«Ου θέλομεν υμάς αγνοείν περί των κεκοιμημένων, ίνα μη λυπήσθε καθώς οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα», αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην Επιστολή του προς τους Θεσσαλονικείς, δηλαδή «δεν θέλουμε να αγνοείτε, όσον αφορά εκείνους που κοιμούνται, για να μην λυπάσθε  όπως και οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα». 

Κατά τον Αριστοφάνη, «Το να φοβάται κανείς το θάνατο είναι μεγάλος παραλογισμός, γιατί είναι για όλους μας αναπόφευκτος».

 Ο καπετάν Νικόλας Κωστάρας ήταν ένας πνευματικός άνθρωπος, ο οποίος ταυτιζόταν απολύτως με τα θρησκευτικά πιστεύω και τα φιλοσοφικά αξιώματα.

Ως ευσεβής χριστιανός είχε μεταμορφώσει στη συνείδησή του, τον ανάλγητο επίγειο υλιστή άνθρωπο σε ζωντανό και ελπιδοφόρο άνθρωπο.

Αρχή και οδηγός του ήταν το «Γίνε αυτό που είσαι ατενίζοντας τον Εσταυρωμένο»  ή του Πυθαγόρα «βέλτιστοι γιγνόμεθα προς τους θεούς βαδίζοντες» και βίωνε την παρακαταθήκη   του φιλοσόφου Ξενοφάνη «εκ γαίας πάντα και εις γην πάντα τελευτά» και του Ευριπίδη «άπαντα τίκτει χθών πάλιν τε και λαμβάνειν», δηλαδή «τα πάντα τα γεννάει η γη και πάλι τα παίρνει»,  παρακαταθήκες, τις  οποίες ο υμνωδός της Εκκλησίας μας αποδίδει:  «χους εί και εις χουν απελεύσαι».

Κάθε φορά, εις την ανάμνησιν της κεκοιμημένης καπετάνισσας συζύγου του Ζηνοβίας, στο πρόσωπό του  διακρινόταν η αγαλλίαση  και η χαρά για την ψυχή της, που πίστευε με βεβαιότητα ότι  υπερίπταται μεταξύ των αγγέλων στο αιώνιο φως.

«Πολιτισμένος είναι μονάχα όποιος πιστεύει στην αιωνιότητα του ανθρώπου», έγραψε ο φιλόσοφος και ποιητής Γιώργος Σαραντήρης.

Ο αείμνηστος καπετάνιος διακρινόταν  γι’ αυτόν τον πολιτισμό και είχε επίγνωση της ευαγγελικής ρήσης  κατά την οποία «Ουκ έστιν ο Θεός ημών νεκρών, αλλά ζώντων».

Ο «ορεσίβιος θαλασσόλυκος» καπετάν Νικόλας Κωστάρας του Βαρυγιάννη Κωστάρα και της Διαμάντως από τα Κακουραίικα της Γορτυνίας, μετά την εφηβεία του, μετακινήθηκε απ’ το χωριό του, αναζητώντας τη βελτίωση των  φοβερά δύσκολων συνθηκών της στερημένης ζωής στην κακοτράχαλη Αρκαδία και  κατέληξε, επειδή η τύχη το θέλησε, χαλκέντερος θαλασσοπόρος και παράλληλα μεγάλος στοχαστής.

«Τζόβενο», όπως έλεγε ο ίδιος στα πρώτα του ναυτικά βήματα, και έγραφε στο ημερολόγιό του,   δούλεψε  το ματσακόνι  στο ντιζελόπλοιο «Μπαρμπα Χρήστος» και αργότερα  καπετάνιος στο πλοίο «Πρωτομάχος»,αφού πρώτα κέρδισε με την βουνίσια οξυδέρκειά του την απόλυτη εμπιστοσύνη των καραβοκύρηδων της εποχής του.

Ως ταξιδευτής στις θάλασσες  αρμένισε  σε  όλους τους ωκεανούς του πλανήτη και «πολλών ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω, πολλά δ’ ό γ’ εν πόντω πάθεν άλγεα όν κατά θυμόν…», δηλαδή  «γνώρισε πολιτείες πολλές, έμαθε τις βουλές  πολλών ανθρώπων κι έζησε, καταμεσής στα πέλαγα, πολλά πάθη που τον σημάδεψαν».

«Βίωσα το Πανεπιστήμιο της ζωής στη θαλασσινή μου σταδιοδρομία», είπε ο καπετάνιος όταν ξεμπαρκάρισε στο Μαρούσι  και αμέσως μπαρκάρισε στο πνευματικό καράβι της ιστορικής έρευνας, της αέναης μάθησης, της λογοτεχνίας και της γραφής.

Τον λόγο του, ο οποίος σφυρηλατήθηκε στις κοινωνίες, τις φυλές και  τους πολιτισμούς  όλου του κόσμου, τον εμπλούτισε με  αποφθέγματα και διαχρονικές επισημάνσεις από την  ελληνική γραμματεία, τις Γραφές, και την υμνολογία της Εκκλησίας.

Πλέκοντας το εγκώμιο του φιλτάτου πατριώτη καπετάν Νικόλα Κωστάρα, με αφορμή το 40ήμερο μνημόσυνό του και  ακολουθώντας την ιδιότυπη επιγραμματική μέθοδο  των γραπτών του,  αποπειρώμαι  να προστρέξω στα προσφιλή αποφθέγματα  και ρητά, των οποίων έκανε χρήση και αυτός  ελπίζοντας ότι αποδίδεται ο λόγος με την ακρίβεια και την τελειότητα του «ορεσίβιου θαλασσόλυκου».

Κατά τον Πλάτωνα «εις τελειότητα του ανθρώπου τρία δεί συνδράμειν: φύσιν, μάθησιν και άσκησιν». Αυτός ήταν ο αείμνηστος Νικόλας!

Στην επίγεια ζωή του ήταν σώφρων, πιστός στις πάτριες παραδόσεις  και ακάματος εργάτης του πνεύματος. Τώρα, ελεύθερη,  η ευγενική ψυχή του είναι στον Δημιουργό της.

Συνάδελφοί του, πλοίαρχοι και ναύαρχοι, εκπαιδευτικοί και πανεπιστημιακοί καθηγητές, λογοτέχνες νησιώτες και Αρκάδες, τον σκιαγράφησαν και τον κατέταξαν στο Πάνθεον του Πνευματικού Κόσμου, ενώ  ποιητές εξύμνησαν τον «Αρκαδικό Οδυσσέα» για την αγάπη του στη θάλασσα, τις μνήμες του  για τις γονικές  και τις αρκαδικές καταβολές του, τις οποίες δεν αποποιήθηκε ποτέ.

 Ο ίδιος εξύμνησε την Αρκαδία της κλεφτουριάς και των πανάρχαιων Αρκάδων, επικαλούμενος πολλές φορές  τον ιστορικό Πολύβιο, ο οποίος έχει γράψει ότι «των Αρκάδων το Έθνος έχει τινά παρά πάσι τοις Έλλησι επ’ αρετήν φήμην».

Είχε δε ο καπετάν Νικόλας ως επίγραμμα «Οι πουρναρόριζες της Αρκαδίας έθρεψαν πνευματικούς ανθρώπους». Είναι αλήθεια ότι  η αγάπη του για την ιδιαίτερη πατρίδα του φάνηκε περίτρανα όταν βρέθηκε στην άκρη του κόσμου, στην Κίνα, και είδε το Σινικό Τείχος, οπότε μονολόγησε χαριτολογώντας: «οι πατριώτες μου οι Λαγκαδινοί  μαστόροι έφθασαν μέχρι εδώ;»  και πήρε μια μικρή πέτρα την οποία επιδείκνυε με κάθε ευκαιρία.                     

 Είθε, Ιωάννη, Κωνσταντίνε και Ανάργυρε,  η μετάσταση του αοιδίμου προσφιλούς πατέρα σας να γίνει, κατά τη διδαχή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, «μνήμη θανάτου», ώστε να θυμίζει σε όλους μας αυτό που είπε ο Απόστολος Παύλος,  ότι το σώμα «σπείρεται εν φθορά και εγείρεται εν αφθαρσία» και έτσι να μας προετοιμάζει για την αληθινή Αιωνιότητα  ώστε να γίνουμε άξιοι του Ακτίστου Φωτός μεταξύ των αγγέλων στην πατρική σκέπη του Δημιουργού.

           Ο Θεός ας αναπαύει την ψυχή του εις τα ουράνια δώματα μεταξύ των αγγέλων.

Έγινε την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου το Μνημόσυνο για τον Νίκο Κωστάρα

Αιωνία σου η μνήμη εκλεκτέ μας συμπατριώτη από τα Κακουρέικα

Tην Κυριακή 16 Φεβρουαρίου αμέσως μετά τη λειτουργία, στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Αμαρουσίου, τελέστηκε το 40ήμερο Μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής του Μακαριστού μας φίλου, Συγγραφέα, Λογοτέχνη και Καπετάνιου των Θαλασσών, Νίκου Κωστάρα.

Όλοι οι φίλοι του αγαπητού καπετάνιου ήσαν εκεί.

Ο Θεός να αναπαύει την ευγενική ψυχή του κάπτεν Νικόλα.

Στο νέο φύλλο της εφημερίδας Αρκαδικό Βήμα κείμενα για τον εκλιπόντα Καπετάνιο Νίκο Κωστάρα